Van María Carolina Rivas Salazar, Head of Process design & Improvement
Vaak wordt ons verteld dat “hoge prestaties” een voortdurende race tegen de klok zijn, een marathon van lege productiviteit waarin degene wint die de meeste resultaten behaalt of het snelst produceert. Tijdens de workshop van Núria Soler, Hoge prestaties in het persoonlijke en professionele leven, ontdekte ik echter dat wij deze uitdrukking van haar ware essentie hebben beroofd.
Om dit te begrijpen, hoeven we slechts naar de etymologische oorsprong van beide woorden te kijken. Hoog komt van het Latijnse Altus, wat niet simpelweg betekent dat je bovenaan een competitieve hiërarchie staat, maar verwijst naar iets dat is gegroeid, gerijpt of zich diepgaand heeft ontwikkeld. Prestatie kan worden verbonden met het Latijnse Rendere, wat betekent teruggeven, herstellen of terugbrengen wat men heeft ontvangen.
Daarom gaat Hoge Prestatie in haar puurste vorm niet over snelheid, hoeveelheid of een doel op zich. Het is de betekenisvolle daad van iets in jezelf laten groeien om het vervolgens terug te geven aan de wereld, verrijkt, verheven en getransformeerd.
Vanuit dit perspectief stelde ik mezelf de vraag: Hoe kan ik Hoge Prestatie in mijn dagelijkse leven beoefenen?
1. Het ZIJN als kompas in tijden van onmiddellijke voldoening
We leven in een wereld die geobsedeerd is door Doen en Hebben. We staan op met eindeloze takenlijsten en worden voortdurend aangespoord door een meedogenloze competitieve cultuur. Toch herinnerde deze workshop mij eraan dat het Zijn het echte vertrekpunt is. Wanneer je weet wie je bent, stroomt het Doen op een natuurlijke en coherente manier voort.
Deze gedachte bracht mij onmiddellijk terug naar het boek De zin van het bestaan (Man’s Search for Meaning) van Viktor Frankl. In de tragedie van een concentratiekamp reageerden mensen, ondanks dezelfde verschrikkelijke omstandigheden, volledig verschillend. Wat zij in hun Zijn droegen, hun innerlijke doel of betekenis, bepaalde hun handelen en hun vermogen om boven hun omstandigheden uit te stijgen.
Ik verbond dit sterk met de woorden van de spreekster over het belang van zelfleiderschap. Wat is het moeilijk om jezelf te leiden! De uitdaging ligt in de nederigheid die nodig is om onze zwakheden onder ogen te zien en onze “eigenaardigheden” te accepteren. Maar juist daarin schuilt de sleutel: die eigenaardigheden vormen onze uniciteit en maken ons uniek.
Hetzelfde zien we bij topsporters en hun vermogen tot zelfleiderschap. Door discipline, inzet, wilskracht, opoffering en het vermogen om zowel van succes als van mislukking te leren, bereiken zij wat zij zich hebben voorgenomen. Voor hen hebben deze begrippen een andere betekenis. Wat voor velen van ons een opoffering lijkt, zoals om vijf uur ‘s ochtends opstaan om te trainen, is voor hen de moeite waard omdat zij weten dat het hen dichter bij hun doel brengt.
2. De vergelijking van talent en gedragsverandering
Deze zoektocht naar betekenis bracht mij bij het concept dat Simon Sinek introduceerde in zijn boek Start With Why, waarin hij zijn beroemde theorie van de Gouden Cirkel ontwikkelt. Sinek moedigt ons aan om ons af te vragen WAAROM we doen wat we doen. Tijdens de workshop kreeg dit idee vorm in een fascinerende vergelijking:
We overtuigen onszelf vaak ervan dat talent iets statisch is, een soort genetisch geluk. Maar zoals Carol Dweck laat zien in haar onderzoek naar de Growth Mindset (groeimindset), kunnen vaardigheden ontwikkeld worden. Hoge Prestatie is niets anders dan voortdurende training: een reeks kleine dagelijkse veranderingen die, door consistentie, uiteindelijk leiden tot een grote transformatie.
Om dit te bereiken moeten we definitief afscheid nemen van de slachtofferrol. Slachtoffer zijn betekent excuses zoeken in externe factoren en de schuld geven aan geluk, leeftijd of omstandigheden. Verantwoordelijkheid nemen betekent niet dat je schuld op je neemt; het betekent dat je het vermogen ontwikkelt om adequaat te reageren op wat er op een bepaald moment van je gevraagd wordt.
Veel uitspraken uit de workshop raakten mij diep, niet omdat ze onbekend waren, maar juist omdat ze zo herkenbaar zijn. We horen ze zo vaak dat we blind worden voor hun kracht en ten onrechte denken: “Dat is niets voor mij” of “Dat is gewoon een kwestie van geluk.” Zolang we de verantwoordelijkheid vermijden om onszelf te ontwikkelen en te trainen, blijven we verwijderd van echt zelfleiderschap.
3. Grote leermeesters: sport en natuur
Als we verantwoordelijkheid en geduldige transformatie willen begrijpen, hoeven we slechts twee grote spiegels te observeren.
- De natuur: Elke plant laat een proces van voortdurende groei zien dat niet kan worden geforceerd. Denk aan bamboe, dat jarenlang wortels ontwikkelt in de duisternis voordat het zichtbaar naar de hemel groeit. Het ontwikkelt geduldig zijn doel voordat het zijn ware potentieel onthult.
- De sport: Sporters zijn geweldige leermeesters van het menselijke potentieel. In de sport zien we een weerspiegeling van de grootsheid van zelfverbetering, maar ook een perfecte metafoor voor onze relaties op het werk en in ons privéleven. Onze emoties, overtuigingen en de omgeving waarin we ons bevinden beïnvloeden elk van onze handelingen en bepalen hoe we reageren op uitdagingen en problemen.
4. Leiderschap als een daad van dienstbaarheid en de drie sportieve pijlers
In werkomgevingen, net als in onze persoonlijke relaties, bevestigt leiderschap een onmiskenbare waarheid: een team is een weerspiegeling van datgene wat zijn leider uitstraalt.
Vaak worden we tegengehouden door de angst om te delegeren of door de behoefte om alles onder controle te houden. We vergeten dat leiderschap geen machtspositie is, maar een daad van dienstbaarheid. Ieder van ons, zonder uitzondering, wordt geroepen om te leiden vanuit de plek waar hij zich bevindt. We zouden sneller vooruitgaan en meer impact creëren als we de drie sportieve pijlers uit de workshop zouden toepassen:
- Focus op relaties: Begrijpen dat de sleutel tot collectief succes ligt in de kwaliteit van de relaties die we opbouwen.
- Vertrouwen: Een omgeving creëren waarin het veilig is om kwetsbaar te zijn, fouten toe te geven en om hulp te vragen.
- Gevoel van verbondenheid: “Het shirt aantrekken.” Je onderdeel voelen van het team, ervoor werken, successen vieren en ook verdriet delen wanneer dat nodig is. Weten dat we niet altijd winnen, maar dat elke mislukking misschien wel onze belangrijkste les kan zijn.
De toewijding om consequent te handelen
Deze workshop over Hoge Prestatie had niet de bedoeling de werkelijkheid op magische wijze te veranderen. Wel herinnerde hij mij aan iets wezenlijks: het belang van handelen in overeenstemming met een duidelijk doel.
Hij herinnerde mij eraan dat we vanuit onze dagelijkse omgeving, of we nu leidinggeven aan grote organisaties of kleine dagelijkse verantwoordelijkheden beheren, de kracht hebben om een transformerend domino-effect te creëren in onze relaties, dromen en levensmissie. In onze werkomgeving hebben we de mogelijkheid om de verantwoordelijkheid te nemen om zelf dat transformerende element te zijn; om de weerspiegeling te worden van wat we graag in anderen zouden willen zien, door onze eigen houding en gedrag. Door Zijn en Doen met elkaar te verbinden, in plaats van af te wachten tot iemand anders verandert voordat wij zelf in beweging komen.
Vandaag ligt de bal op onze speelhelft. Welke kleine dagelijkse actie ga jij vanaf vandaag oefenen om de weerspiegeling te worden van de verandering die je graag om je heen wilt zien?